واریته های (ارقام) تجاری نیشکر

رقم (کولتیوار) cp48-103:

این رقم از تلاقی cp29-320*co296  در سال 1948 در منطقه کانال پوینت آمریکا انتخاب شده است. به دلیل عملکرد خیلی خوب شکر و نیشکر در مناطق زیادی از جهان همانند ایران، آرژانتین و پاکستان کشت می­گردد. این رقم از فیبر کمی برخوردار بوده و عملکرد بالایی دارد. برگ­ها کم عرض و رنگ ساقه آن  به هنگام رسیدگی به زردی می­گراید. به خوابیدگی (روس) حساس و به سرما متحمل است. از قدرت بازویی بالایی برخوردار است. برگ­های این رقم از ساقه­ های زیگزاگ آن به راحتی جدا می­شوند. به اغلب بیماری­های موجود مقاوم و به بادهای گرم بسیار حساس و به آفت ساقه خواران متحمل می­باشد. رقم cp48-103 از مهمترین ارقام شکرساز به ویژه در کشت و صنعت­های نیشکری در شمال خوزستان به شمار می­رود. امروزه این رقم حدود 26 درصد سطح زیر کشت را به خود اختصاص داده است.

رقم (کولتیوار) Cp57-614:
این رقم از تلاقی cl47-143*cp53-17  در منطقه کانال پوینت آمریکا حاصل شده و به مناطق  نیشکرکاری همانند ایران و مراکش به صورت تجاری معرفی گردیده است. در شرایط کشورمان خیلی زودرس و از قند بالایی برخوردار است. فیبر آن نسبتاً زیاد بوده و به هنگام رشد مناسب در سال اول معمولاً ورس می­نماید. این رقم از مقاومت بازویی مناسبی  برخوردار نمی­باشد. برگ­ها افراشته و به رنگ سبز تیره است. ساقه نیز مستقیم و میانگره­ ها به شکل ماسوره­ای دیده     می­شوند. عملکرد این رقم در خوزستان به ویژه در سال اول کشت مناسب می­باشد. به بادزدگی در تابستان و سرما در زمستان حساس می­باشد. به آفاتی چون کنه حساس و به ساقه خواران نیشکر نسبتاً مقاوم است. به بیماری­ هایی از قبیل پوکابونگ(چاقو بریدگی)، سیاهک ساقه  نیشکر حساس، به ویروس موزائئیک نیشکر نیمه حساس و متحمل بیماری­های کوتولگی راتون نیشکر (RSD) می­باشد. در حال حاضر حدود 20 درصد از اراضی زیر کشت نیشکر در خوزستان به این رقم اختصاص یافته است.

رقم (کولتیوار) Cp65-315:
این رقم از ارقامی است که در ایستگاه کانال پوینت ایالت فلوریدا آمربکا به دست آمده است. این رقم جزء ارقام زود رس- میان رس با درصد قند متوسط و عملکرد بالاست. درصد فیبر آن مناسب بوده و کیفیت شربت خود را تا آخر فصل حفظ   می­کند.جوانه­ زنی و رشد بسیار سریع دارد. حساس به سرما می­باشد. به ویروس موزاییک نیشکر نسبتاً مقاوم­، مقاوم به سیاهک ساقه نیشکر، حساس به بیماری کوتولگی ساقه نیشکر و ساقه خواران نیشکر می­باشد. یکی از معایب آن ایجاد ساقه­ های جانبی (Lateral shoot) زیاد می­باشد. سطح زیر کشت این رقم در اراضی نیشکر کمتر از 1درصد است.

رقم (کولتیوار) Cp69-1062:

به احتمال زیاد این رقم فقط در ایران در سطح تجاری کشت می­گردد. رقمی است میان­رس متمایل به زودرس که از قند و عملکرد خوبی برخوردار است. میزان فیبر آن کم بوده و مورد توجه کارخانه ­جات نیشکری به ویژه در فصل رسیدگی کامل آن می­باشد. این رقم به سرما حساس بوده و در درجات کمتر از 2- درجه سانتی­گراد کیفیت شربت آن کاهش می­یابد. در شرایط بادهای بسیار گرم خوزستان سبزینگی برگ­های خود را حفظ نموده و به غالب بیماری­های موجود مقاوم است. به دلیل وجود فیبر کمتر ساقه به ساقه­ خواران نیشکر حساس می­باشد. کشت این رقم در سالهای اخیر در کشت و صنعت های نیشکری به ویژه در جنوب خوزستان افزایش چشمگیری داشته است. در حال حاضر حدود 42 درصد اراضی زیر کشت از این رقم می­باشد.

رقم (کولتیوار) Cp70-321:

این رقم از تلاقی cp61-039*cp57-614 در ایستگاه کانال پوینت ایالت فلوریدا آمریکا بدست آمد. جزء ارقام زودرس با قند بالا و عملکرد خوب است. درصد فیبر آن مناسب بوده و کیفیت شربت خود را تا آخر فصل حفظ می­کند. برگ­ها عریض، برافراشته و به رنگ سبز تیره است. ساقه به صورت استوانه ای و میانگره ها به شکل مخروط وارونه دیده می­شوند. دارای جوانه زنی متوسط، رشد سریع و حساس به سرما می­باشد. به ویروس موزاییک نیشکر، سیاهک ساقه نیشکر مقاوم بوده ولی به بیماری کوتولگی ساقه نیشکر نیمه حساس می­باشد. به بادزدگی در تابستان نسبتاً مقاوم و در سرمای زمستان کمتر از 2- درجه سانتی گراد خسارت می­بیند ولی در مقایسه با cp57-614  به سرمازدگی مقاوم است. این رقم عملکرد خوبی را بخوبی در بازویی­ ها حفظ می­کند. سطح زیر کشت این رقم در اراضی نیشکر کمتر از 1 درصد است.

رقم (کولتیوار) Sp70-1143:

این رقم از تلاقی IAC48-65*PC  در مرکز اصلاح نیشکر برزیل بدست آمده است. به خشکی مقاوم بوده  و دارای درصد قند مناسبی است. در شرایط آب و هوایی خوزستان از عملکرد خوبی برخوردار است. کیفیت خود را تا اواخر فصل برداشت حفظ می­کند. با توجه به اینکه دارای رشد سریع بویژه در اوایل دوره رشد است، جزء رقم­های زودرس طبقه بندی می­گردد. نسبت به بادهای گرم نسبتاً مقاوم بوده و سبزینگی خود را حفظ می­کند. این رقم نسبت به بیماری سیاهک ساقه نیشکر مقاوم و نسبت به ساقه­ خواران نیشکر نسبتاً مقاوم می­باشد. پنجه ­زنی آن متوسط و در بین ارقام تجاری نسبت به سرما از همه مقاوم­تر است. شیوع بیماری کوتولگی راتون نیشکر در این رقم متوسط می­باشد. سطح زیر کشت این رقم در اراضی نیشکر حدود 3 درصد است.

رقم (کولتیوار) cp73-21:

رقم cp73-21 از ارقامی است که در ایستگاه کانال پوینت ایالت فلوریدا آمریکا بدست آمده است. این رقم جزء ارقام زودرس با درصد قند بالا و عملکرد خوب است. درصد فیبر آن مناسب بوده و کیفیت شربت خود را تا آخر فصل حفظ     می­کند. دارای جوانه زنی متوسط، رشد سریع و نیمه حساس به سرما می باشد. به ویروس موزاییک نیشکر نیمه مقاوم، به سیاهک ساقه نیشکر مقاوم، به بیماری کوتولگی ساقه نیشکر نیمه حساس و به ساقه خواران نیشکر مقاوم می باشد. به بادهای گرم منطقه حساس می باشد. سطح زیر کشت این رقم در اراضی نیشکر حدود 3 درصد است.

رقم (کولتیوار) IRC99-01:

این رقم از تلاقی cp48-103*cp52-258 در موسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان بدست آمده است. بذور این تلاقی در سال 1377 وارد کشور گردید و بعد از انجام عملیات برنامه اصلاحی بر روی کراس فوق، کلونهای برتر در مقایسه با ارقام تجاری فعلی انتخاب گردیدند و به عنوان اولین رقم نیشکر ایرانی به صورت تجاری معرفی گردید. در شرایط کشورمان زودرس و از درصد قند بالایی برخوردار است. به ویروس موزاییک نیشکر مقاوم است.  به بادزدگی در تابستان و آفت کنه نسبتاً مقاوم و به سرما در زمستان نسبتاً حساس می باشد. این رقم دارای قابلیت روتونینگ مناسبی می باشد. همانند رقم cp57-614 باید قبل از سرمای زمستانه برداشت شود. در حال حاضر کشت این رقم امیدبخش در کشت و صنعت های نیشکری جهت بررسی بیشتر در حال گسترش می باشد.

تهیه کنندگان: مسعود پرویزی آلمانی، حسن حمدی، کورش طاهرخانی، محمود فولادوند و نظام الدین بنی عباسی